Paylaş

Geçmişte birçok filme konu olan makine ve yapay zekâ algoritması günümüz dünyasında hızla gelişmeye devam ediyor. Son günlerde “Akıllı telefonlar, akıllı evler, akıllı fabrikalar, akıllı otomobiller” gibi sıklıkla duyduğumuz ön sıfatlar makine zekâsının ve yapay zekânın gelişimiyle hayatımıza girmiş olan kavramlardır.

  

Dünya ülkeleri artık büyük yatırımlarını dijitalleşme ve yapay zekâ kavramlarına yapıyor. Bilişim çağının getirdiği yeniliklerden ve gelişmelerden olan bu kavramlar her geçen gün son sürat gelişmeye devam ediyor. Makine zekâsı ve yapay zekâ hayatımızdaki eski kavramların önüne kendi sıfatını ekleterek hayatımızın her alanında olan nesneler ile bütünleşiyor. Farklı sektörler, farklı platformlar ve hayatın içinde olan her alanda gelişerek yayılmaya devam eden bu yapı kendi kendine eğitme algoritması ile öğrenmeye devam ediyor.

Makine öğrenimi

Makineler genel olarak kendi kendine eğitme algoritması ile öğrenim sağlıyor. Gelişimi tetikleyen unsur ise hatalardan çıkarılan sonuçlarla bağlantılı oluyor. Bilgisayarla aktarılan verilerin işlenmesi sonucu, girdileri ve çıktıkları bünyesinde taratan, bu verilerin olasılıklarını hesaplayan ve çalıştıkça öğrenen bir yapıya sahip olan makine bu sayede öğrenmeye başlıyor. Girdilerin değerlendirmesini yaparak bir yol haritası çizen makine, çıktıkları sunuyor ve sonuçlarına göre bunu veri tabanına kaydediyor. Farklı ya da yeni girdilerde ise belirli parametrelerle öğrenmiş olan makine öğrenimlerinden ve hatalarından ders çıkararak “en iyi olan” yolu seçiyor. Analiz yeteneğini sürekli çalışarak geliştiren makine, bir bebeğin öğrenmesi gibi davranarak gelişimini sürdürüyor.

 Kişiselleştirilmiş deneyim kavramında makine zekâsı

Günümüzde pazarlama, satış, markaya bağlama ve güven verme stratejilerinden biri olan kişiselleştirilmiş deneyim kavramı, makinelerin zekâsı ile tespit edilen bir tekniktir. Yaşanılan gelişmelerin ardından mağazalardan e-ticaret platformlarına, sosyal medyadan bankacılık deneyimlerine kadar her alanda kişiye özgü ya da kişinin kişisel deneyimlerine dayalı hareketler ile analiz eden ve öğrenen makine zekâsı, gün geçtikçe yaygınlaşmaya devam ediyor. Bu kişiselleştirilmiş deneyim kavramını örneklendirecek olursak; sosyal medya ve internette karşımıza çıkan reklamlar, kişinin zevklerine, tercihlerine, arama geçmişine, izlediği videolara ya da geçirdiği zaman dilimine kadar her bir hareketini izlenmesi sonucu kişiye özgü çıkıyor. Spotify ve Youtube gibi platformların kişinin dinlediği/izlediği müziklere/videolara benzer öneriler sunması ya da bankacılık deneyiminize göre bütçenize uygun reklamların çıkması gibi durumlar buna örnektir. Yine her zamankinden farklı olarak gece saatinde girdiğiniz sosyal medya mecrasında belirli biz istatistiksel veriye dayalı olarak karşınıza çıkan reklamlar, arka planda “yeni çocuğu olmuş/uyku bozukluğu/eşinin horlaması/gece insanı” vs. gibi etiketler ile sizi tanımaya çalışan makinelerle ilgilidir. Makine analiz yaparak veri tabanından bir girdi sunuyor ve hareketlerinize göre de bunu geliştiriyor.

Her alanda yaygınlaşıyor

Makine zekâsı ve yapay zekâ geliştikçe hayatımızın her alanında olan finans, güvenlik, sağlık, tarım, otomotiv, reklam, perakende gibi sektörlerde de yaygınlaşma devam ediyor. Birçok marka ve şirkete çoktan girmiş olan “makine zekâsı”, kişiselleştirilmiş deneyimlere ek olarak birçok alanda da fayda sağlayacak gibi görünüyor. Gün geçtikçe öğrenerek gelişen makine, esneklik ve çok yönlülük de kazanıyor. Farklı alanlarda karmaşık algoritmalarla taradıkları verileri analiz ederek o alana yönelik durumları öğrenen makine zekâsı, finans alanındaki dolandırıcılığın tespit edilmesinden tarım alanındaki sevilmeyen yabani otları tanıyıp yok etmesine kadar her alanda yaygınlaşmaya devam ediyor. Otomotiv sektöründe ise geliştirilmeye devam eden otonom araçlara ek olarak, kargo şirketlerinin teslimat aşamasına da farklı çözümler aranıyor. En son Ford tarafından yürütülen çalışmalar sonucu “Digit” adındaki insan görünümlü ve insan gibi yürüyen bir robot piyasaya sunuldu. Bu robot dik yürüyen ve karşılaştığı engelleri öğrendiği çevresel iletişim sayesinde aşan bir yapıya sahip olup, müşteri paketinin bırakılacağı adrese kadar insan gibi götürebilecek. Karşılaştığı beklenmedik durumlarda ise yardım isteyip gelen kişinin doğru çözümü sayesinde yeni bir öğrenim elde edecek ve aynı durum ile karşılaştığında hatasını tekrarlamayacak. Gelecekte sıklıkla karşılaşacağımız makinelerin, her alana özgü öğrenim kazanması ile bambaşka bir çağ bizi bekliyor olacak.

 Makineler nasıl öğrenir?

  • İnsan gibi davranma
  • İnsan gibi düşünme
  • Rasyonel davranma
  • Rasyonel düşünme

 

Kaynak: “Artificial Intelligence: A Modern Approach”, Russel ve Norvig, 2009

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir